غلامحسين افضل الملك

57

سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )

بواسطهء انتشار روزنامهء ادب ادارهء منظم و اجزائى معيّن و عايدات خوب دارند . ايالت خراسان و حكّام آن سامان كمال مهر را بايشان دارند ، و در خراسان كارشان نيكو از پيش رفته است . در ايامى كه در اين شهر چند مجلس با ايشان مجالست داشتم از عربى و فارسى خود ابياتى براى من خواندند كه ثبت آن ابيات را در اين كتاب لازم است . اول سلسلهء نسب ايشان را مىنگارم . و بعد بثبت اشعار ايشان مىپردازم . و سلسلهء نسب ايشان از اينقرار است . نام نامى اين دانشمند ميرزا صادق خان ( امير الشعراء سابق ) اديب الممالك مدير روزنامهء ادب در خراسان كه مادرش دختر ميرزا عبد الكريم پسر ميرزا حسن پسر ميرزا عيسى قايم مقام بزرگ پيشكار آذربايجان است و مادر مادرش دختر ميرزا معصوم پسر ميرزا عيسى قايم مقام بزرگ است . پدر بزرگوارش ميرزا محمد حسين است كه مادر ميرزا محمد حسين دختر سيّد الوزراء ميرزا ابو القاسم قائم مقام صدر اعظم ايران ، ابن ميرزا عيسى قائم مقام بزرگ است كه از بطن همشيرهء ميرزا حسن مستوفى الممالك پدر مرحوم ميرزا يوسف صدر اعظم ايران است . اما سلسلهء نسب آقا ميرزا محمد حسين پدر جناب اديب الممالك از اينقرار است كه نوشته مىشود . ميرزا محمد حسين بن ميرزا محمد صادق بن ميرزا معصوم بن ميرزا عيسى قائم مقام معروف بميرزا بزرگ پيشكار مستقل آذربايجان . ابن حسن بن عيسى بن حسن ابن ابى الفتح بن ابى الفخر بن ابى الخير ابن رضا بن روح اللّه بن قطب الدين ابن بايزيد بن جلال الدين ابن بابا حسن بن حسين بن محمود بن نجم الدين ابن مجد الدين بن فتح اللّه بن روح اللّه بن نيك اللّه « 1 » ( اضافهء نيك فارسى باللّه ، خاصه در قديم خارج از فصاحت است ولى در اصل شجره همينطور نيك اللّه نوشته شده است . جناب حاجى ميرزا على اكبر خان ابن مرحوم آقا ميرزا على قائم مقام صدر اعظم ايران ابن مرحوم ميرزا عيسى قائم مقام بزرگ كه اول دانشمند تهران است ، از لفظ نيك اللّه كه در شجره است تعجب كرده احتمالا ميگويند شايد نبيل اللّه

--> ( 1 ) - اين نام در ديوان قائم مقام چاپ وحيد دستگردى ( ص 9 ) در متن هبت اللّه ضبط -